Sulak Alanlarda Ekolojik Riskler Çalıştayı • Bildiri Özetleri Kitabı
Konu 7 • Bildiri #19
Antroposen Peyzajını Okumak: Antik Bir Limandan Kıyı Lagünlüğüne Dönüşümün İHA Tabanlı Yeniden Yapılandırılması
1 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ
* Sorumlu Yazar: ceren@comu.edu.tr
Özet (Türkçe)
Antroposen dönemi, insan faaliyetlerinin jeomorfolojik ve ekolojik süreçler üzerindeki baskı ve değişim hızını, geçmiş jeolojik dönemlere kıyasla katbekat artırmıştır. Kıyı kesimlerinde yer alan antik limanlar, hem doğal sedimentasyon dinamikleri hem de antropojenik müdahalelerle zamanla kapanarak kıyı lagünlerine veya iç sulara dönüşebilmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Çanakkale ili Ezine ilçesi sınırlarında yer alan Dalyan köyü yakınındaki Pembe Göl (Pink Lake) ve çevresindeki eski antik liman kalıntılarının, tarihsel süreç içerisindeki morfolojik değişimini ve Antroposen peyzaj dönüşümünü yüksek çözünürlüklü İHA (İnsansız Hava Aracı) fotogrametrisi kullanarak ortaya koymaktır.
Araştırma kapsamında veri toplamak amacıyla DJI Matrice 30 T İHA sistemi ile yüksek bindirmeli havadan Nadir ve oblik fotoğraflar elde edilmiştir. Sahadan toplanan bu fotogrametrik veriler, Agisoft Professional (Metashape) yazılımında Yapıdan Harekete (SfM - Structure from Motion) algoritması işleme adımlarından geçirilmiştir. Elde edilen yoğun nokta bulutu (dense point cloud), sayısal arazi modelleri (DTM/DSM) ve yüksek çözünürlüklü ortofotolar sayesinde çalışma alanının mikro-topografyası yüksek hassasiyetle (>cm düzeyinde) yeniden yapılandırılmıştır.
Analiz sonuçları, antik dönemde aktif bir deniz/liman işlevine sahip olan alanın, sediment taşınımı ve kıyı çizgisi değişimleriyle bugünkü kapalı lagün ekosistemine evrildiğini; insan etkileri ile doğal süreçlerin bu coğrafi hafızayı nasıl şekillendirdiğini net bir şekilde gözler önüne sermiştir. Çalışma, İHA fotogrametrisi ve SfM yaklaşımının kıyı jeomorfolojisi ve jeoarkeolojik peyzaj analizlerinde ne derece güçlü ve maliyet-etkin bir yöntem olduğunu kanıtlamaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Çanakkale ili Ezine ilçesi sınırlarında yer alan Dalyan köyü yakınındaki Pembe Göl (Pink Lake) ve çevresindeki eski antik liman kalıntılarının, tarihsel süreç içerisindeki morfolojik değişimini ve Antroposen peyzaj dönüşümünü yüksek çözünürlüklü İHA (İnsansız Hava Aracı) fotogrametrisi kullanarak ortaya koymaktır.
Araştırma kapsamında veri toplamak amacıyla DJI Matrice 30 T İHA sistemi ile yüksek bindirmeli havadan Nadir ve oblik fotoğraflar elde edilmiştir. Sahadan toplanan bu fotogrametrik veriler, Agisoft Professional (Metashape) yazılımında Yapıdan Harekete (SfM - Structure from Motion) algoritması işleme adımlarından geçirilmiştir. Elde edilen yoğun nokta bulutu (dense point cloud), sayısal arazi modelleri (DTM/DSM) ve yüksek çözünürlüklü ortofotolar sayesinde çalışma alanının mikro-topografyası yüksek hassasiyetle (>cm düzeyinde) yeniden yapılandırılmıştır.
Analiz sonuçları, antik dönemde aktif bir deniz/liman işlevine sahip olan alanın, sediment taşınımı ve kıyı çizgisi değişimleriyle bugünkü kapalı lagün ekosistemine evrildiğini; insan etkileri ile doğal süreçlerin bu coğrafi hafızayı nasıl şekillendirdiğini net bir şekilde gözler önüne sermiştir. Çalışma, İHA fotogrametrisi ve SfM yaklaşımının kıyı jeomorfolojisi ve jeoarkeolojik peyzaj analizlerinde ne derece güçlü ve maliyet-etkin bir yöntem olduğunu kanıtlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Antroposen Peyzajı, İHA Fotogrametrisi, SfM Algoritması, Agisoft Professional, Dalyan - Pembe Göl, Kıyı Lagünü.
Abstract (English)
The Anthropocene has significantly accelerated the magnitude and rate of human-induced pressures and transformations on geomorphological and ecological processes compared with previous geological periods. Ancient harbors located in coastal environments may gradually become infilled as a result of both natural sedimentation processes and anthropogenic interventions, eventually evolving into coastal lagoons or inland water bodies.
The aim of this study is to investigate the historical morphological evolution and Anthropocene landscape transformation of Pink Lake (Pembe Göl), located near Dalyan Village in the Ezine district of Çanakkale Province, Türkiye, together with the remains of the surrounding ancient harbor, using high-resolution Unmanned Aerial Vehicle (UAV) photogrammetry.
For data acquisition, high-overlap nadir and oblique aerial images were collected using a DJI Matrice 30T UAV system. The acquired photogrammetric dataset was processed in Agisoft Metashape Professional using a Structure-from-Motion (SfM) workflow. Through the generation of a dense point cloud, Digital Terrain and Surface Models (DTM/DSM), and high-resolution orthophotos, the micro-topography of the study area was reconstructed at high spatial accuracy (centimeter level).
The results reveal that the area, which functioned as an active marine harbor in antiquity, gradually evolved into its present-day enclosed lagoon ecosystem as a consequence of sediment transport and shoreline changes. The findings further demonstrate how natural processes and human activities have jointly shaped and preserved the geographical memory of this coastal landscape. This study highlights UAV photogrammetry combined with the SfM approach as a powerful and cost-effective method for investigating coastal geomorphology and geoarchaeological landscape evolution.
The aim of this study is to investigate the historical morphological evolution and Anthropocene landscape transformation of Pink Lake (Pembe Göl), located near Dalyan Village in the Ezine district of Çanakkale Province, Türkiye, together with the remains of the surrounding ancient harbor, using high-resolution Unmanned Aerial Vehicle (UAV) photogrammetry.
For data acquisition, high-overlap nadir and oblique aerial images were collected using a DJI Matrice 30T UAV system. The acquired photogrammetric dataset was processed in Agisoft Metashape Professional using a Structure-from-Motion (SfM) workflow. Through the generation of a dense point cloud, Digital Terrain and Surface Models (DTM/DSM), and high-resolution orthophotos, the micro-topography of the study area was reconstructed at high spatial accuracy (centimeter level).
The results reveal that the area, which functioned as an active marine harbor in antiquity, gradually evolved into its present-day enclosed lagoon ecosystem as a consequence of sediment transport and shoreline changes. The findings further demonstrate how natural processes and human activities have jointly shaped and preserved the geographical memory of this coastal landscape. This study highlights UAV photogrammetry combined with the SfM approach as a powerful and cost-effective method for investigating coastal geomorphology and geoarchaeological landscape evolution.
Keywords: Anthropocene Landscape, UAV Photogrammetry, SfM Algorithm, Agisoft Professional, Dalyan - Pink Lake, Coastal Lagoon.
Bu Bildiriye Atıf Yapmak İçin (Cite as):
ERENOĞLU, R. (2026). Antroposen Peyzajını Okumak: Antik Bir Limandan Kıyı Lagünlüğüne Dönüşümün İHA Tabanlı Yeniden Yapılandırılması. İçinde: A. E. Erginal (Ed.), Türkiye'de Antroposen Çağında Sulak Alanlarda Ekolojik Riskler Çalıştayı Bildiri Özetleri Kitabı - Konu 7: Sediment Taşınımı ve Sulak Alan Sistem Dengeleri (s. 8). ÇOMÜ Yayınları. Zenodo DOI: 10.5281/zenodo.XXXXXXX (Zenodo İndeksleme Sürecinde)
ERENOĞLU, R. (2026). Antroposen Peyzajını Okumak: Antik Bir Limandan Kıyı Lagünlüğüne Dönüşümün İHA Tabanlı Yeniden Yapılandırılması. İçinde: A. E. Erginal (Ed.), Türkiye'de Antroposen Çağında Sulak Alanlarda Ekolojik Riskler Çalıştayı Bildiri Özetleri Kitabı - Konu 7: Sediment Taşınımı ve Sulak Alan Sistem Dengeleri (s. 8). ÇOMÜ Yayınları. Zenodo DOI: 10.5281/zenodo.XXXXXXX (Zenodo İndeksleme Sürecinde)