Sulak Alanlarda Ekolojik Riskler Çalıştayı • Bildiri Özetleri Kitabı
Konu 15 • Bildiri #11
Sulak Alanların Ekolojik Dirençliliğini Güçlendirmede Doğa Temelli Çözümler: Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Perspektifi
1 Kastamonu Üniversitesi – Peyzaj Mimarlığı Bölümü
2 Kastamonu Üniversitesi – Orman Mühendisliği Bölümü
3 Karabük Üniversitesi – Orman Mühendisliği Bölümü
* Sorumlu Yazar: 234412035@ogr.kastamonu.edu.tr
Özet (Türkçe)
Sulak alan ekosistemleri, yüksek biyolojik çeşitlilikleri ve sundukları çoklu ekosistem hizmetleri ile ekolojik işlevlerin ve ekosistem dirençliliğinin sürdürülmesinde kritik öneme sahiptir. Bununla birlikte, arazi kullanım değişiklikleri, hidrolojik rejimin bozulması, kirlilik, habitat kaybı ve iklim değişikliği kaynaklı kuraklık ve ekstrem hidrolojik olaylar, sulak alanların ekolojik bütünlüğü ve dirençlilik kapasitesi üzerinde giderek artan baskılar oluşturmaktadır. Bu bağlamda Doğa Temelli Çözümler (Nature-based Solutions–NbS), doğal süreçlerin ve ekosistem işlevlerinin korunması, iyileştirilmesi ve yeniden tesis edilmesini esas alan bütüncül bir yaklaşım olarak sulak alan restorasyonunda önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, sulak alanların ekolojik dirençliliğinin güçlendirilmesinde doğa temelli çözümlerin biyoçeşitlilik ve ekosistem hizmetleri üzerindeki etkilerinin, güncel ulusal ve uluslararası literatür doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda sulak alan restorasyonu, doğa temelli çözümler, biyoçeşitlilik, ekosistem hizmetleri, ekolojik dirençlilik ve iklim değişikliği arasındaki ilişkileri ele alan bilimsel çalışmalar incelenmiştir. Literatür bulguları, restorasyon uygulamalarının habitat ve tür çeşitliliğinin desteklenmesinin yanı sıra hidrolojik düzenleme, su kalitesinin iyileştirilmesi, taşkın riskinin azaltılması ve diğer ekosistem hizmetlerinin sürdürülmesine katkı sağlayabildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, restorasyon etkinliğinin ekosistem tipi, bozulma düzeyi, hidrolojik koşullar, restorasyon yöntemi ve uygulama sonrası izleme süreçlerine bağlı olarak farklılaştığı görülmektedir. Güncel çalışmalar, NbS uygulamalarının biyoçeşitlilik ile iklim uyumu arasında önemli sinerjiler oluşturabildiğini; ancak yanlış tür seçimi, tekdüze bitkilendirme ve ekolojik bağlamın göz ardı edilmesi gibi uygulamaların beklenen faydaları sınırlayabileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca farklı ekosistem hizmetleri arasında ortaya çıkabilecek olumlu etkileşimlerin ve olası çatışmaların değerlendirilmesi, restorasyon başarısının yalnızca tek bir ekolojik gösterge üzerinden değil, çoklu ekosistem hizmetleri ve ekolojik dirençlilik göstergeleri üzerinden izlenmesini gerekli kılmaktadır. Sonuç olarak sulak alan restorasyonunda doğa temelli çözümlerin, yerel ekolojik koşullara ve doğal süreçlere dayalı, biyoçeşitliliği merkeze alan ve uzun dönemli izleme mekanizmalarıyla desteklenen bütüncül bir restorasyon ve yönetim yaklaşımı içerisinde ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sulak alan restorasyonu; Doğa temelli çözümler; Ekolojik dirençlilik; Biyoçeşitlilik; Ekosistem hizmetleri; İklim değişikliği
Bu Bildiriye Atıf Yapmak İçin (Cite as):
EKRİ, G. (2026). Sulak Alanların Ekolojik Dirençliliğini Güçlendirmede Doğa Temelli Çözümler: Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Perspektifi. İçinde: A. E. Erginal (Ed.), Türkiye'de Antroposen Çağında Sulak Alanlarda Ekolojik Riskler Çalıştayı Bildiri Özetleri Kitabı - Konu 15: Doğa Temelli Çözümler (NBS) ve Sulak Alan Restorasyonu (s. 8). ÇOMÜ Yayınları. Zenodo DOI: 10.5281/zenodo.XXXXXXX (Zenodo İndeksleme Sürecinde)
EKRİ, G. (2026). Sulak Alanların Ekolojik Dirençliliğini Güçlendirmede Doğa Temelli Çözümler: Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Perspektifi. İçinde: A. E. Erginal (Ed.), Türkiye'de Antroposen Çağında Sulak Alanlarda Ekolojik Riskler Çalıştayı Bildiri Özetleri Kitabı - Konu 15: Doğa Temelli Çözümler (NBS) ve Sulak Alan Restorasyonu (s. 8). ÇOMÜ Yayınları. Zenodo DOI: 10.5281/zenodo.XXXXXXX (Zenodo İndeksleme Sürecinde)